Tulipany papuzie
Tulipany papuzie

Tulipany to jedne z najpopularniejszych roślin ozdobnych na świecie. Cieszą się ponad 400-letnią historią. Dzięki wieloletniej, intensywnej hodowli, prowadzonej głównie w Holandii, powstały niezwykle piękne i silne odmiany, zachwycające różnorodnością kolorów i kształtów. Chociaż większość cebul tulipanów przeznaczona jest do produkcji kwiatów ciętych, to wiele z nich zdobi nasze ogrody czy działki.

Październik to idealny moment na sadzenie tych wspaniałych kwiatów. Pamiętaj jednak, że jeśli z jakichś powodów nie możesz posadzić swoich tulipanów należy je umieścić w suchym i przewiewnym miejscu na czas przechowywania. Temperatura powinna być dostosowana do etapu rozwoju cebulek oraz planowanego terminu kwitnienia. Im bardziej zaawansowany etap rozwoju, tym niższa powinna być temperatura. Cebulki, które były przechowywane w chłodni, powinny pozostać w takich warunkach. Jeśli nie ma potrzeby dalszego chłodzenia, cebulki można przechowywać w temperaturze 20°C do około połowy października, a następnie obniżyć temperaturę do 15-17°C.

Przechowywanie cebulek tulipanów

Przy przechowywaniu cebulek tulipanów istotne jest, że są one wrażliwe na niektóre gazy, takie jak np.: etylen, dlatego nie należy ich przechowywać w pobliżu spalin samochodowych (garaż) ani owoców (niektóre owoce czy warzywa wydzielają etylen w naturalny sposób gdy dojrzewają). 

Pamiętaj również, że w handlu cebulkami kwiatowymi, ich rozmiary podaje się jako liczbę centymetrów w obwodzie. Największym rozmiarem cebuli stosowanym w handlu cebulkami tulipanów jest rozmiar 12/+. Cebulki tego rozmiaru zgromadziły najwięcej substancji odżywczych i wytworzą największe kwiaty. Popularne są również rozmiary 11/12 i 10/11, ale rośliny wyprodukowane z tych cebul będą zauważalnie mniejsze dlatego kupując cebulki warto kierować się i szukać tych oznaczonych jako 12/+.

Cebulki tulipanów gotowe do sadzenia
Cebulki tulipanów gotowe do sadzenia

Choroby, szkodniki i problemy fizjologiczne w uprawie tulipanów

Uprawa tulipanów, choć generalnie prosta i nieskomplikowana, może napotkać na pewne trudności związane z chorobami, szkodnikami i problemami fizjologicznymi.

Jednym z najczęściej występujących problemów jest tzw. zgorzel cebulek wywoływany przez grzyby z rodzaju Fusarium. Zainfekowane cebulki rozwijają szaro-brązowe plamy, często z koncentrycznymi pierścieniami i żółtą obwódką. Wydzielają charakterystyczny, ostry zapach. Cebulki tulipanów zaczynają się marszczyć i stają się luźne w swoich łuskach.  Niestety, nawet zdrowe cebulki mogą zawierać zarodniki tego grzyba. W zależności od warunków (szczególnie temperatury gleby), cebulki ulegają zakażeniu od podstawy korzenia w pierwszych tygodniach po posadzeniu. Aby zapobiec chorobie, należy starannie selekcjonować cebulki przed sadzeniem, usuwając te, które wykazują jakiekolwiek oznaki infekcji. Ważne jest również sadzenie tulipanów w odpowiedniej temperaturze gleby, nie wyższej niż 13°C.

Kolejnym zagrożeniem dla tulipanów jest szara pleśń wywoływana przez gronkowca szarego ('Botrytis cinerea'). Grzyb ten atakuje głównie uszkodzone lub osłabione części roślin, rozwijając się pod łuską cebuli, między korzeniami. Zarówno cebulki, jak i korzenie pod łuską mogą ulec infekcji. Na korzeniach rozwija się biała grzybnia, która później staje się szara i często pokryta jest czarnymi sklerocjami o średnicy 2-3 mm. 

Aby zapobiegać szarej pleśni zaleca się również dezynfekcję cebul przed sadzeniem oraz zapewnienie im odpowiedniej wilgotności (90-95%) - więcej o dezynfekcji cebulek tulipanów omawiamy w artykule: moczenie cebulek tulipanów w kwasie salicylowym

Szkodnikiem, który może zaatakować tulipany, jest rozkruszek korzeniowy ('Rhizoglyphus echinopus'). Roztocza te żywią się głównie uszkodzoną tkanką cebulek, ale mogą również atakować zdrowe tkanki. Aby zapobiegać inwazji tych roztoczy, należy zapewnić odpowiednią wentylację w pomieszczeniu, w którym przechowujemy cebulki. Ważne jest również regularne sprawdzanie cebul pod kątem obecności szkodników.

Oprócz chorób i szkodników, tulipany mogą cierpieć na zaburzenia fizjologiczne. Jednym z nich jest tzw. pękanie kwiatów, czyli zjawisko, w którym pąk kwiatowy wysycha. Może to być spowodowane wieloma czynnikami, np. zbyt wysoką temperaturą przechowywania cebul lub nieprawidłowym podlewaniem.

Właściwa uprawa tulipanów

W domowej uprawie tulipanów właściwie przygotowana gleba ma również duże znaczenie. Powinna być przepuszczalna, żyzna i umiarkowanie wilgotna. Przed sadzeniem warto ją spulchnić i wzbogacić kompostem lub dobrze rozłożonym obornikiem. Tulipany preferują stanowiska słoneczne lub lekko zacienione. Unikajmy sadzenia ich w miejscach, gdzie gromadzi się woda, ponieważ może to prowadzić do gnicia cebul.

Głębokość sadzenia cebul ma również wpływ na wzrost i samo kwitnienie tulipanów. Cebulki należy sadzić na głębokości dwukrotnie przewyższającej ich wysokość. W przypadku cięższych gleb, głębokość sadzenia można nieco zmniejszyć, aby ułatwić kiełkowanie.

Po posadzeniu cebul, warto je delikatnie podlać, aby zapewnić im wilgoć. Odpowiednie nawożenie pozwoli tulipanom rozwinąć silne łodygi i duże, piękne kwiaty. Tulipany nie są szczególnie wymagające pod względem nawożenia, ale warto je zasilić nawozem wieloskładnikowym na wiosnę, gdy pojawią się pierwsze liście. Unikajmy stosowania nawozów bogatych w azot, ponieważ może to prowadzić do nadmiernego rozwoju liści kosztem kwiatów.