Glifosat: kontrowersyjny herbicyd dalej dostępny w Unii Europejskiej

Kontrowersyjny herbicyd dalej dostepny w Unii Europejskiej
Zdjęcie autora artykułu
Zuzanna Majewska

Niedawna decyzja Komisji Europejskiej o wydłużeniu o kolejne 10 lat okresu dopuszczenia glifosatu (popularnego herbicydu) do dalszego użytku na terenie Unii Europejskiej stała się źródłem gorącej debaty.

Na jakiej podstawie Komisja Europejska zatwierdziła dalsze używanie glifosatu?

Wniosek w sprawie odnowienia zatwierdzenia opiera się na kompleksowych ocenach bezpieczeństwa przeprowadzonych przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) i Europejską Agencję Chemikaliów (ECHA) wraz z państwami członkowskimi.

Praca naukowa była wynikiem dogłębnego procesu oceny, który rozpoczął się kilka lat wcześniej tj. w grudniu 2019 r. od prac grupy państw członkowskich - Francji, Węgier, Holandii i Szwecji, wyznaczonych jako państwa członkowskie pełniące rolę sprawozdawców (i które utworzyły grupę oceniającą ds. glifosatu (AGG)).

Ocena przeprowadzona przez EFSA dotycząca wpływu glifosatu na zdrowie ludzi, zwierząt i środowiska nie zidentyfikowała krytycznych obszarów budzących obawy, które uniemożliwiłyby odnowienie zatwierdzenia.

Warto dodać, że w przypadku glifosatu wnioskodawcy przeanalizowali aż 16tys. opublikowanych badań, z których około 2tys. uznano za potencjalnie istotne i poddano dalszej ocenie pod kątem ich przydatności, w wyniku czego po sprawdzeniu pełnego tekstu uzyskano około 780 istotnych publikacji.

Prace naukowe uwzględniły wszystkie dostępne informacje, zarówno obowiązkowe badania wymagane przez prawo UE, jak i bezprecedensowy zbiór opublikowanej literatury naukowej. Wszystkie przedłożone badania z literatury publicznej zostały ocenione na podstawie ich przydatności i wiarygodności dla procedury oceny ryzyka, zgodnie z odpowiednimi wytycznymi EFSA.

Warunki i ograniczenia stosowania glifosatu

Warto jednak nadmienić i dodać, że w ramach wniosku o odnowienie zatwierdzenia glifosatu Komisja Europejska uwzględniła kilka nowych warunków co do jego stosowania:

Zaskakująco wyglądające wideo przepływającego glifosatu ze zbiorników

Co może zaskakiwać, ten film nie jest wcale nagrany w zwolnionym tempie! Pokazany tu spływający glifosat jest przykładem tzw. przepływu laminarnego (Przepływ laminarny to rodzaj przepływu płynu, w którym wszystkie cząsteczki płyną w równoległych liniach, w przeciwieństwie do przepływu turbulentnego, w którym cząsteczki płyną w przypadkowych i chaotycznych kierunkach. To sprawia, że glifosat wygląda wręcz jakby był zamrożony)!

@science_thingz ?Surprisingly, this video is not in slow motion! This shows glyphosate draining into a container, which is an example of laminar flow. A laminar flow is a type of flow pattern of a fluid in which all the particles are flowing in parallel lines, opposed to turbulent flow, where the particles flow in random and chaotic directions. This makes the glyphosate appear to be frozen! ? Credit to The Orlando Science Center #video#science#scienceexperiments#demonstration#cool#interesting#physics#physicstok#fun#beautiful#fyp#laminarflow#educate#matrix#glitch#drain#chemistry#mechanics ♬ Golden Hour: Piano Version - Andy Morris

Czym jest glifosat?

Glifosat to związek chemiczny używany jako nieselektywny herbicyd, który jest stosowany do zwalczania chwastów i niepożądanej roślinności w rolnictwie, leśnictwie oraz zarządzaniu przestrzenią publiczną. Jego działanie polega na hamowaniu enzymu EPSPS, niezbędnego do syntezy niektórych aminokwasów w roślinach, co prowadzi z kolei do ich obumierania. Glifosat (główny składnik popularnego Roundupu) jest popularny z powodu swojej skuteczności, szerokiego zakresu zastosowań oraz wygody stosowania, ponieważ jest absorbowany przez zielone części roślin i transportowany do korzeni. Wzbudza on jednak stałe kontrowersje ze względu na potencjalne skutki zdrowotne dla ludzi oraz wpływ na środowisko.

Źródła: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/QANDA_23_5793